เทียนแข่งแสง

เทียนแข่งแสง

เทียนแข่งแสง
ผู้ประพันธ์ : อีสป

ณ บ้านข้างหลังหนึ่ง ชายแก่เจ้าของบ้านจุดเทียนไขเพื่อแสงไฟ เพราะว่ายุคนั้นยังไม่มีกระแสไฟฟ้าใช้ ยิ่งเทียนใกล้จะหมดแท่งก็กลับยิ่งฉายแสงสว่างเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ มันก็เลยคุยอวดกับเจ้าของบ้านว่า “แสงเทียนของเราสว่างกว่าดวงดาว พระจันทร์รวมทั้งพระอาทิตย์อีกนะ” เจ้าเทียนไขกล่าวไม่ทันจะขาดปาก ทันทีนั้นก็มีสายลมพัดผ่านมาทางหน้าต่างทำให้เทียนดับวูบลงในทันที เจ้าของบ้านก็เลยกล่าวกับเทียนไขว่า “ดวงดาว พระจันทร์ รวมทั้งดวงตะวันนั้น สามารถให้แสงไฟได้โดยไม่ต้องมีคนไหนกันแน่จุดรวมทั้งยากที่จะดับ แม้กระนั้นเจ้านอกเหนือจากที่จะควรจะมีคนมาจุดให้ติดไฟแล้ว ยังให้แสงไฟได้ไม่นาน เพียงแค่สายลมวูบหนึ่งที่พัดมาก็สามารถดับเจ้าได้แล้ว บาคาร่า ด้วยเหตุดังกล่าวเจ้าอย่าได้อวดดีทะนงตนไปนักเลย เจ้าเทียนไข”

:: นิทานหัวข้อนี้สอนให้รู้ดีว่า ::

ต้องทราบหน้าที่ของตน รวมทั้งอย่านำตัวเองไปเปรียบเทียบกับคนไหนกันแน่

:: พุทธภาษิต ::

อตฺตานํ นาติวตฺเตยฺย
บุคคลไม่สมควรลืมตน
ขุ . ชา. ตึส. ๒๗/ ๕๐๓…




ดวงอาทิตย์

ดวงอาทิตย์ กับ ไก่

ดวงอาทิตย์ กับ ไก่
ผู้แต่ง : อีสป

ณ หมู่บ้านแห่งหนึ่ง มีไก่ตัวหนึ่งขันเก่งมาก ทุกเช้าตรู่มันจะตื่นขึ้นมาขันเสียงดังกังวานและมันก็คิดว่าที่ดวงอาทิตย์ลอยขึ้นมาจากขอบฟ้าได้นั้น เป็นเพราะได้ยินเสียงของมันนั่นเอง คืนหนึ่งเจ้าไก่รู้สึกเจ็บคอ มันจึงบ่นกับดวงดาวว่า “หากเรายังเจ็บคออยู่เช่นนี้ แล้วพรุ่งนี้เช้า ใครจะขันเรียกดวงอาทิตย์ให้ขึ้นมาจากขอบฟ้าล่ะ” ดวงดาวจึงตอบไปว่า “เจ้าไก่เอ๋ย ไม่ต้องกังวลไปหรอก เพราะตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษเจ้า พวกไก่อย่างเจ้าก็ถูกมนุษย์ฆ่าตายไปเป็นจำนวนมากเพื่อนำไปทำอาหาร แต่ข้าก็ยังเห็นว่าดวงอาทิตย์ขึ้นมาส่องแสงในตอนเช้า บาคาร่า ได้เองจนถึงทุกวันนี้”

:: นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า ::

อย่าสำคัญตนผิดในเรื่องที่ไม่ใช่ธุระของตน

:: พุทธภาษิต ::

ตเถเวกสฺส กลฺยาณํ ตเถเวกสฺส ปาปกํ
ตสฺมา สพฺพํ น กลฺยาณํ สพฺพํ วาปิ น ปาปกํ

สิ่งเดียวกันนั่นแหละ ดีสำหรับคนหนึ่ง แต่เสียสำหรับอีกคนหนึ่ง
เพราะฉะนั้น สิ่งใดๆ มิใช่ว่าจะดีไปหมด และก็มิใช่จะเสียไปทั้งหมด

ชา. ขุ. ๑๙/๒๗/๑๖๒…




ชาวนา

ชาวนา กับ งู

ชาวนา กับ งู
คนเขียน : อีสป

วันหนึ่งในช่วงฤดูหนาวอันเย็นเยือก เกษตรกรคนหนึ่งเดินมาเจองูนอนขดตัวแข็งทื่อใกล้ตาย เพราะว่าทนความเหน็บหนาวกสิกรรู้สึกส่งข่าวสารก็เลยอุ้มงูไว้แนบอกแล้วนำกลับไปบ้านด้วย

เมื่อมาถึงบ้าน ชาวไร่ชาวนาได้ก่อกองไฟให้ความอบอุ่นแก่งู บาคาร่า แม้กระนั้นเมื่องูฟื้นคืนสติก็เลี้อยปราดเข้าฉกชาวไร่ชาวนาจนกระทั่งแก่ความตาย

: : นิทานประเด็นนี้สอนให้ทราบดีว่า : :
คนเลวย่อมไม่เคยรู้พระคุณคนอื่นๆ

: : พุทธภาษิต : :
ชยํ เวรํ ปสวว่ากล่าว ทุกขํ เสติ ปราชิโต
อนุสนฺโต สุขํ เสติ หิเหม็นตุวา ชยปราชยํฯ

ผู้ชนะย่อมสร้างเวร ผู้แพ้ย่อมนอนทุกข์
คนละความชนะรวมทั้งความแพ้ได้แล้ว สงบสติอารมณ์ได้ย่อมนอนสุข…




มดกับลิง

มดกับลิง

มดกับลิง
ผู้ประพันธ์ : อีสป

ลิงตัวหนึ่งไต่ขึ้นไปนั่งรับประทานผลไม้บนต้นไม้ ตอนที่มันกำลังรับประทานอยู่อย่างอร่อยนั้นก็มีมดตัวหนึ่งมากัดที่อุ้งเท้ามัน “โอ๊ย! เจ้ามากัดเราเพราะเหตุใด เราไปทำอะไรให้” ลิงถาม “ก็นี่มันที่ของเรา คนไหนกันเข้ามาเราก็กัดหมดนั่นแหละ” มดตอบ “ถึงแม้ว่าเราไม่เคยคิดจะทำอะไรเจ้าเลยเนี่ยนะ” ลิงถามด้วยความโกรธ “ก็ใช่นะสิ” มดการันตีเสียงแข็ง บาคาร่า “ในเมื่อเจ้ามากัดเราก่อน เราก็ชักต้องการจะรับประทานมดขึ้นมาเสียแล้วล่ะ” กล่าวจบเจ้าลิงก็จับมดเข้าปากบดในทันที

:: นิทานหัวข้อนี้สอนให้รู้ดีว่า ::

การข้องแวะกับคนอัลธพาลชอบลำบากในสิ่งที่ตัวเราเองทำ

:: พุทธภาษิต ::

นตฺถิ พาเล สหายตา
ความเป็นเพื่อน ไม่มีในคนชั่ว
วิ . มหา. ๕/ ๓๓๖. ม. อุ. ๑๔/ ๒๙๗. ขุ. ธ. ๒๕/ ๒๓, ๕๙…




ไส้เดือน

ไส้เดือน กับ หิ่งห้อย

ไส้เดือน กับ หิ่งห้อย
ผู้ประพันธ์ : อีสป

ไส้เดือนตัวหนึ่งดำดินขึ้นมาโผล่ในกะลา มันนอนในนั้นอย่างมีความสุข ครู่หนึ่งก็มีหิ่งห้อยตัวหนึ่ง บินเข้ามาในกะลาที่มันอยู่ ต่อจากนั้นในกะลาก็มีแม้กระนั้นแสงไฟของมัน มันก็เลยกล่าวว่า “มองสิ โลกนี้เป็นของเราแล้ว มีแม้กระนั้นแสงไฟของเราเยอะไปหมด” ไส้เดือนก็ตื่น กล่าวด้วยความอารมณ์เสียว่า “มองนี่เสียก่อน” ต่อจากนั้นเจ้าไส้เดือนก็ยืดตัวให้เต็มกะลาแล้วก็อวดว่า บาคาร่า “เรานั่นแหละคือเจ้าโลก” ตอนที่ทั้งคู่กำลังโต้เถียงกันอยู่นั้น ก็มีไก่ตัวหนึ่งเดินผ่านมา ได้ยินเสียงเข้า เจ้าไก่ก็เลยใช้เท้าเขี่ยกะลาออก พร้อมทั้งกล่าวว่า “เราต่างหากล่ะที่เป็นเจ้าโลก” แล้วต่อจากนั้นเจ้าไก่ก็จิกมันทั้งสองรับประทานเป็นของกินโดยทันที

:: นิทาน หัวข้อนี้สอนให้ทราบดีว่า ::

การช่วงชิงความยิ่งใหญ่มักทำให้เกิดความตกต่ำ

:: พุทธภาษิต ::

คนฆ่าย่อมได้รับการฆ่าตอบ
ผู้ชำนะย่อมได้รับการชนะตอบ
ผู้ด่าทอย่อมได้รับการด่าตอบ
รวมทั้งผู้ฉุนเฉียวย่อมได้รับความโกรธขึ้งตอบ ด้วยเหตุดังกล่าว
เนื่องจากว่าความหมุนวนที่บาป
ผู้ช่วงชิงนั้น ย่อมถูกเขากลับฉกชิงคืน
ปฐมสังคมวัตถุสูตร พระไตรปิฎก ฉบับหลวง ๑๕/๓๗๕/๑๐๗…




สุนัขจิ้งจอก

สุนัขจิ้งจอก ตกบ่อ

สุนัขจิ้งจอก ตกบ่อ
ผู้เขียน : อีสป

จิ้งจอกตัวหนึ่งเดินเซ่อซ่าพลัดหล่นลงไปในหนองน้ำลึก รวมทั้งบากบั่นปีนป่ายกระทั่งเอื้อมเกาะขอบบ่อไว้ได้ ไม่นานนักมีสุนัขป่าตัวหนึ่งเดินผ่านมา จิ้งจอกก็เลยแผดเสียงอ้อนวอน “ช่วยดึงเราขึ้นจากหนองน้ำนี่คราว เราจะไม่มีแรงอยู่แล้ว”
สุนัขป่าซะโงกหน้าถามด้วยความประสงค์ดีว่า “ทำเช่นไรถึงตกลงไปได้ล่ะ แล้วอยู่แบบงี้นานรึยัง ไม่มีผู้ใดผ่านมาช่วยเจ้าเลยหรอ”

สุนัขจิ้งจอกเพียรพยายามควบคุมสติแล้วกล่าวขึ้นว่า “เราก็หวังให้เจ้าช่วยนี่แหละ รีบดึงเราขึ้นไปก่อนเหอะ บาคาร่า แล้วเราจะเล่าทั้งหมดทั้งปวงให้ฟังอย่างพิถีพิถันเลย”

:: นิทานประเด็นนี้สอนให้รู้ดีว่า ::

การลงมือช่วยเหลือย่อมดีมากกว่าเพียงแค่กล่าวแสดงความเห็นหัวใจ

:: พุทธภาษิต ::

วาจํ ปมุญเจ กุสลํ ทุ่งนาตำหนิเวลํ

ไม่สมควรเปล่งแสงคำพูดที่ดี ให้เกินแก่ควรจะกาล…




กระต่าย

กระต่าย วีเซิล แล้วก็แมว

กระต่าย วีเซิล แล้วก็แมว
ผู้ประพันธ์ : อีสป

กระต่ายตัวหนึ่งออกมาจากรังเพื่อหาต้นวัวลเวอร์รับประทานเป็นมื้อเย็น แม้กระนั้นมันลืมใส่กลอนประตูบ้านของมัน และก็เมื่อมันจากไป วีเซิลตัวหนึ่งก็เดินเข้ามาและก็วางโตขรึมเหมือนหนึ่งอยู่ในบ้านของตนเอง เมื่อกระต่ายกลับมาก็มองเห็นจมูกวีเซิลที่ยื่นออกมาตรงปากทางเข้าประตู ฟุดฟิดๆสูดอากาศบริสุทธิ์

กระต่ายโกรธโกรธาเท่าที่กระต่ายสักตัวจะโกรธได้ มันขอให้วีเซิผุดผ่องกไป บาคาร่า แม้กระนั้นเจ้าวีเซิลกำลังสบายอกพอใจเต็มกำลัง มันเริ่มรากแตกหน่อแล้วด้วย

แมวแก่หลักแหลมตัวหนึ่งบังเอิญได้ยินการโต้แย้งแล้วก็เสนอตัวสะสางหัวข้อนี้ให้

“เข้ามาใกล้ๆเราหน่อย” เจ้าแมวบอก “หูเราไม่ค่อยดี เอาปากพวกเจ้าเข้ามาจ่อใกล้ๆหูเราเลยนะ ขณะที่พวกเจ้าเล่าความจริงให้เราฟังน่ะ”

สัตว์ทั้งคู่ประพฤติตามที่แมวบอกโดยไม่ฉงนใจแม้แต่น้อย พริบตาเดียวนั้นพวกมันก็ตกอยู่ภายใต้อุ้งเล็บแมว อาจจะไม่มีผู้ใดโต้แย้งได้ว่าการโต้วาทีนั้นได้รับการสะสางเรียบ

:: นิทานประเด็นนี้สอนให้รู้ดีว่า ::

คนที่แกร่งถูกใจสะสางปัญหาโดยอาศัยสิ่งที่ได้เปรียบของตน

:: พุทธภาษิต ::

อปฺปเกนปิ เมธาวี ปาภเฏน วิจกฺขโณ
สมุฏฺฐาเปติ อตฺตานํ อณุ อคคึว สนฺธมํ

ผู้มีปัญญาฉลาดย่อมตั้งตนได้ด้วยทุนแม้น้อย
ราวกับคนจุดไฟน้อยขึ้นเพราะฉะนั้น…




นักโหราศาสตร์

นักโหราศาสตร์ คนเขียน : อีสป

นักโหราศาสตร์
คนเขียน : อีสป

ชายคนหนึ่งซึ่งดำรงชีวิตมาอย่างช้านานโดยมีความเห็นกันว่าเขาอ่านอนาคตจากดวงศิลปินได้ เขาเรียกตัวเองว่านักโหราศาสตร์ และก็ดำรงชีวิตในเวลากลางคืนไปกับการจ้องมองฟ้า

เย็นวันหนึ่ง ระหว่างที่เขากำลังเดินไปตามถนนหนทางนอกหมู่บ้าน ดวงตาสัมผัสยังกลุ่มดาวพลางมีความคิดว่าเขาเห็นจุดสิ้นสุดของโลกซึ่งกำลังจะออกเดินทางมาถึง ทันทีนั้นเขาก็พลัยตกลงไปในบ่อซึ่งเต็มไปด้วยน้ำโคลน

เขายืนขึ้น น้ำโคลนขุ่นคลั่กสูงเกือบจะถึงใบหู เขามานะตะกายปีนอยู่ตรงขอบบ่อลื่นๆอย่างคุ้มดีคุ้มร้าย

เสียงร้องอ้อนวอนของเขาดังออกไปทำให้พวกราษฎรรีบวิ่งมาช่วย เมื่อพวกราษฎรดึงเขาขึ้นมาได้แล้ว หนึ่งในนั้นก็บอกว่า

“ท่านแสร้งเป็นอ่านอนาคตได้จากดวงดาว กลับไม่เห็นสิ่งที่อยู่ใต้ฝ่าตีนของท่านเอง บาคาร่า หัวข้อนี้คงจะสอนท่านเจริญว่าควรพอใจสิ่งที่อยู่ข้างหน้ามากยิ่งกว่าและก็ปลดปล่อยให้อนาคตจัดแจงตัวของมันเอง”

“จะมีสาระอะไร” อีกคนหนึ่งกล่าว “ถ้าเกิดท่านอ่านดวงดาวได้ แต่ไม่เห็นว่ามีอะไรอยู่ข้างหน้าบนโลกนี้บ้าง”

:: นิทานหัวข้อนี้สอนให้ทราบว่า ::
ควรเอาใจใส่เรื่องเล็กน้อย ส่วนเรื่องสำคัญปลดปล่อยให้มันจัดแจงตัวมันเอง

:: พุทธภาษิต ::
อปฺปมาทญฺจ เมธาวี ธนํ เสฏฺฐฺ รกฺขติ
ผู้รู้ย่อมรักษาความไม่ประมาทไว้ ราวกับทรัพย์สินดีเลิศสุด…




นกกระยาง

นกกระยาง เรื่องมาก

นกกระยาง เรื่องมาก
คนแต่ง : อีสป

นกยางตัวหนึ่งเบาๆย่างเยื้อไปตามฝั่งลำน้ำ สายตาจ้องน้ำใสแจ๋ว คอยาวและก็จะงอยปากแหลมของมันพร้อมจะจิกของกินชิ้นเล็กๆเป็นมื้อตอนเช้า ในน้ำใสมีฝูงปลาล้นหลาม แต่ว่าคุณผู้ชายนกยางก็ไม่พึงใจกับเช้าตรู่วันนั้นแม้แต่น้อย

“เราไม่รับประทานปลาตัวเล็กตัวน้อยหรอก” มันเอ่ยขึน พวกปลาซิวปลาสร้อยไม่เหมาะสมกับนกยางนิดหน่อย

ขณะเดียวกันนั้นก็มีปลาเพิร์ชน้อยสวยว่ายเข้ามาใกล้ๆ”ก็ยังไม่ใช่อีกโน่นละ” นกยางกล่าว บาคาร่า “เราไม่เสียแรงอ้าปากเพื่อของพรรค์นั้นอยู่แล้ว!”

เมื่อดวงตะวันลอยสูง ฝูงปลาก็ว่ายจากน้ำตื้นแถวชายฝั่งดำลงสู่น้ำเย็นที่ลึกกว่ากึ่งกลางลำน้ำ ครั้งนี้นกยางมองไม่เห็นปลาหลงเหลือสักตัว ในที่สุดมันอดชอบใจมิได้ที่ขั้นต่ำก็อุตส่าห์ได้หอยทากตัวจิ๋วมาเป็นข้าวเช้าตัวหนึ่ง

:: นิทานหัวข้อนี้สอนให้ทราบดีว่า ::

อย่าเรื่องมากเหลือเกิน มิฉะนั้นบางทีอาจเหลือแค่สิ่งที่ห่วยที่สุด หรือไม่ก็ไม่ได้อะไรเลย

:: พุทธภาษิต ::

อปฺปมาทญฺจ เมธาวี ธนํ เสฏฺฐฺ เกลื่อนกลาดฺขตำหนิ
ผู้รู้ย่อมรักษาความไม่ประมาทไว้ ราวกับทรัพย์สินเป็นเยี่ยมสุด…




พระจันทร์อร่อย

พระจันทร์อร่อย ไหม

พระจันทร์อร่อย ไหม
เรื่อง/ภาพ : ไมเคิล เกรเนีช เรียบเรียง : ปรีดา ปัญญาจันทร์

คืนวันหนึ่ง ระหว่างที่พระจันทร์ดวงกลมโต สว่างจ้าลอยขึ้นมาบนฟ้า สัตว์ต่างๆพากันมาแหงนมอง และก็ชักชวนกันขึ้นไปลองพระจันทร์ เต่าเบาๆคลานเชื่องช้าขึ้นเขาเทือกเขา ตั้งอกตั้งใจจะไปลองพระจันทร์ แม้กระนั้นก็จับพระจันทร์ไม่ถึง ก็เลยเรียกให้ช้างขึ้นมาไต่บนหลังเต่า ก็ยังเอื้อมไม่ถึงพระจันทร์ ก็เลยเรียกยีรฟมายืนบนข้างหลังช้าง ก็ไม่เอื้อมไม่ถึง ก็เลยเรียกม้าลาย เรียกจิ้งจอก เรียกลิงขึ้นมาเหยียบบนข้างหลังต่อตัวกันขึ้นไป ก็ยังเอื้อมไม่ถึงพระจันทร์ ก็เลยเรียกหนูมาช่วย เมื่อหนูมาถึงก็เลยตะกายต่อตัวขึ้นไปอยู่ข้างบนสุด แล้วเอื้อมมือไปสัมผัสถึงพระจันทร์ ก่อนที่จะบิพระจันทร์ออกมาทดลองลองมอง ก่อนที่จะส่งต่อให้สหายๆได้ลองกันทุกๆตัว

พระจันทร์อร่อยไหม เป็นหนังสือเสริมจินตนาการสำหรับเด็ก ที่ม่เพียงแค่เด็กๆจะรู้สึกบันเทิงใจกับภาษา บันเทิงใจกับเรื่องราวแล้ว เด็กจะยังได้ศึกษาถึงสัตว์หลายประเภท มากมายขนาด เพื่อมีการเปรียบถึง ความหมายของคำว่า “ ใหญ่ เล็ก” “สูง ต่ำ” ฯลฯ

ล้อมกรอบ กิจกรรมตลอดจากเรื่อง บาคาร่า พระจันทร์อร่อยไหม เพื่อเสริมวิวัฒนาการเด็กให้เต็มประสิทธิภาพ…